Leestijd
5
min

Het meten van beeldkwaliteit van KNO endoscopen

Op 25 juli zijn Nicolas Cediey en Noor Everts op bezoek geweest bij een klinisch fysicus, Geert Geleijnse, in het Erasmus MC. Geert brengt het overgrote deel van zijn tijd door op de KNO afdeling. Hier doet hij onderzoek naar de beeldkwaliteit van endoscopen. Geert heeft naast zijn huidige onderzoek ook gekeken naar de beeldkwaliteit van een endoscoop die gedesinfecteerd is met de D60. Het onderzoek en de resultaten van deze test zullen we hier bespreken.

Waarom is het belangrijk beeldkwaliteit van endoscopen te meten?

Een endoscopisch onderzoek is belastend voor patiënten. Voor de KNO valt dat nog mee als je dat vergelijkt met een endoscopisch onderzoek op de MDL of Urologie. Op de KNO wordt een endoscoop opgevoerd via de neus om uiteindelijk in de keel te kunnen kijken. Zo’n soort onderzoek vindt alleen plaats als daar een aanleiding voor is met als doel om een beter beeld te vormen van wat er aan de hand is. Beeldvorming is het primaire doel van een endoscoop. Maar hoe weet je of de beeldkwaliteit van deze camera goed is?

Als een ziekenhuis nu nieuwe endoscopen wil aanschaffen, dan mist er informatie in de folders van de fabrikanten over de beeldkwaliteit. In de folders staan natuurlijk wel mooie voorbeelden afgebeeld, maar die beelden kunnen niet gebruikt worden voor een vergelijking. Er is dan geen andere keuze dan de beeldkwaliteit zelf visueel te beoordelen door bijvoorbeeld te controleren hoe het beeld eruit ziet op een hand of in de keel van een proefpersoon. Deze test is subjectief en het is lastig om dit exact zo uit te voeren met een andere endoscoop voor een eerlijke vergelijking.

Als beeldmateriaal volgens een standaard gemeten kan worden, dan kan dat ook vergeleken worden. Het is dan mogelijk om verschillende typen endoscopen te vergelijken bij een aanschaftraject, of om de beeldkwaliteit van een endoscoop te volgen over tijd. Tot nu toe is er nog geen standaard hiervoor ontwikkeld. Voor de fotocamera industrie zijn er in de afgelopen decennia wel standaarden ontwikkeld waar we ons voordeel mee kunnen doen. Voor consumenten doeleinden is het bijvoorbeeld gewenst dat de beelden iets scherper lijken en de kleuren iets levendiger, terwijl een camera voor het fotograferen van schilderijen juist zo natuurgetrouw mogelijk moet zijn. Een arts maakt een beeldopname met als doel een diagnose te stellen en dat is weer een ander verhaal: het beeld hoeft niet ‘mooier’ te zijn of ‘natuurgetrouw’, maar voor het stellen van een diagnose is het belangrijk dat hij of zij een goed onderscheid kan maken tussen gezond en ongezond. De methoden van de fotocamera industrie kan niet zomaar één op één overgenomen worden, maar wel als basis gebruikt worden.

In het Erasmus MC worden veel endoscopen op de afdeling gebruikt. Daarom wil Geert met zijn onderzoek een standaard voor objectieve metingen creëren die meer inzicht geeft in welke aspecten van beeldkwaliteit belangrijk zijn voor diagnostiek en nuttig zijn voor het vergelijken van producten tijdens een aanschaftraject of voor kwaliteitscontroles tijdens de gebruikersfase. Het gaat hierbij om onder andere deze punten:

  • Het kleinste detail dat op beeld te zien is
  • Hoeveel ruis op beeld aanwezig is
  • Of de kleuren natuurgetrouw worden weergegeven

Hoe kan je beeldkwaliteit meten?

Voor het onderzoek is een testopstelling gemaakt waar gebruik wordt gemaakt van een testkaart: de Rez Checker Target. Dit is een klein vierkantje met verschillende vakjes (zie afbeelding 1). Hierop kan de beeldkwaliteit beoordeeld worden op onder andere scherpte, ruis en kleurnauwkeurigheid. De endoscopen worden gepositioneerd in een testopstelling waarbij de meetkaart in een donkere kamer ligt en de tip van de endoscoop op een vaste positie gehouden wordt. De afstand van tip tot testkaart is zo altijd hetzelfde. Op die manier worden foto’s gemaakt en daarna geanalyseerd door een op maat geschreven script (ontwikkeld door Geert). Meer info kan je vinden in dit artikel.

Afbeelding 1:
Rez Checker Target

Hoe is de invloed van UV-C licht op de beeldkwaliteit gemeten?

Geert heeft deze testopstelling ook ingezet op een Pentax VNL9-CP endoscoop die een compatibiliteitstest heeft doorstaan met de UV Smart D60. Pentax Nederland heeft vervolgens de buitenkant van het product en de werking gecontroleerd en de endoscoop is goed door de compatibiliteitstest gekomen: het materiaal en de mechanica van de endoscoop zijn behalve wat verkleuring niet aangetast. Geert was benieuwd of er ook geen effect op beeldkwaliteit te meten is. Zo heeft Geert dezelfde endoscoop van Pentax ontvangen en 10 keer gemeten. Deze gemeten waarden zijn vergeleken met de meetwaarden van 45 andere endoscopen van hetzelfde type die klinisch gebruikt worden op de polikliniek KNO van het Erasmus MC (zie afbeelding 2).

Afbeelding 2: Scherpte en ruis

Daarbij is gekeken naar scherpte: wat is het kleinste detail dat je kan zien. Dit is onveranderd, en valt binnen de spreiding met een ‘gezonde’ endoscoop (zie afbeelding 2). Ook de ruis en kleurnauwkeurigheid laten geen verschil zien. Dat is goed nieuws dus. Achteraf is het ook wel logisch, want om de chip eventueel te beschadigen moet UV licht bij de chip komen. Het UV-C licht komt niet verder dan het oppervlak van de endoscoop. UV licht gaat immers niet door glas heen.

Maar toch, de primaire functie van een endoscoop is beeldvorming om diagnoses te stellen, en zelfs na zo veel keer desinfecteren met de UV Smart is er geen negatieve invloed op de beeldkwaliteit meetbaar.

Een kleine kanttekening is dat dit is onderzocht bij één endoscoop. Het zou beter zijn dit onderzoek te herhalen bij een aantal endoscopen die ook daadwerkelijk in gebruik zijn.

Lees hier meer over de compatibiliteitstest en van het effect van UV-C licht op endoscopen.

DUOMED nieuwe distributeur voor UV Smart

Teamuitje Rotterdam 2022

De ontwikkeling van medische UV-C apparatuur